Een korte geschiedenis van het antiquariaat

Gerard Halwasse (1883-1974) op jeugdige leeftijd

In 1974 nam ik de omvangrijke handbibliotheek en de handelsvoorraad over van het laatste particuliere genealogisch-heraldische bureau in Nederland dat nog werkte in de traditie van Vorsterman van Oyen en Van Epen: het Bureau Gerard Halwasse in 's-Gravenhage. Dit betrof duizenden prenten, boeken, pamfletten en periodieken met betrekking tot de Nederlandse geschiedenis, topografie, genealogie en heraldiek: boeken, brochures en overdrukken betreffende Nederlandse personen en families, portretten, familiewapens, manuscripten, etc.


Halwasse op latere leeftijd

In de jaren die volgden (1975-1988) opereerde het antiquariaat als een verzendantiquariaat vanuit ons woonhuis aan de Nieuwe Gracht, door middel van gestencilde catalogi met onderwerpen als Nederlandse genealogie en topografie van diverse specifieke regio's binnen Nederland. Het assortiment van het antiquariaat werd in die jaren verder uitgebreid door aankopen uit nalatenschappen van historici, genealogen en archivarissen. In deze periode ontwikkelde zich binnen ons antiquariaat ook een nieuwe specialisatie: de Old Master Prints, prenten gemaakt door Nederlandse kunstenaars uit de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw, in uiteenlopende grafische technieken. Deze prenten sloten goed aan bij de collectie topografie, historieprenten en portretprenten die het antiquariaat al in voorraad had.
In 1989 besloten wij een 'open winkel' te starten op de eerste, tweede en derde etage van de panden Kruisstraat 3 en 5, waar boekenliefhebbers op het gebied van de Nederlandse geschiedenis, genealogie & heraldiek terecht konden. Daarnaast ging het antiquariaat deelnemen aan de Nederlandse Antiquarenbeurs die toen jaarlijks in Haarlem werd georganiseerd en aan de International Antiquarian Book & Print Fair in Amsterdam.
In de loop van de jaren groeide het antiquariaat gestaag, zowel wat betreft de beschikbare winkelruimte als wat betreft de omvang en breedte van het assortiment. Ook werden steeds vaker gedrukte catalogi uitgegeven met genealogische boeken, maar ook met manuscripten en documenten betreffende personen, families en plaatsen, Old Master Prints en diverse meer specifieke onderwerpen. Voorbeelden hiervan waren onder meer de catalogi met betrekking tot de geschiedenis van het toneel en die op het gebied van de natuurlijke historie.
Meer en meer is het antiquariaat zich de laatste jaren gaan richten op oude en bijzondere boekwerken en prenten. Eind jaren '90 deed ook de computer zijn intrede in het antiquariaat, waarmee zowel aan de kant van de inkoop als de verkoop van boeken efficienter gewerkt kan worden.
Door gerichte inkopen op veilingen in binnen- en buitenland, bij collega-antiquaren en door de aankopen van (delen van) particuliere bibliotheken, hebben wij een aantal collecties kunnen opbouwen die in de loop van de jaren in catalogi zullen worden beschreven. Wij worden bij dat beschrijven geholpen door twee vrijwilligers: Paul Kouwenberg die de 18e-19e-eeuwse literatuur voor zijn rekening neemt en Bert Biere die de old-master-prints voor de website gereed maakt. Gespecialiseerde catalogi die de laatste jaren zijn verschenen betreffen o.a. Nederlandse literatuur en lektuur 1700-1880, Gelegenheidsgedichten, Reizen door Nederland, Romeyn de Hooghe en Vlaggen. De al wat oudere catalogi 17 (Genealogieën van Nederlandse families) en 19 (Genealogie, heraldiek en lokale geschiedenis) zijn in bijgewerkte vorm via de ILAB-website raadpleegbaar. Om de één à twee jaar publiceren wij een gedrukte catalogus Manuscripten / Documenten betreffende personen, families en plaatsen, steeds met 1000 items. De nog leverbare manuscripten en documenten uit deze catalogi vindt u ook op onze website.

Veel van onze collega-antiquaren zijn gestopt met het maken van gedrukte catalogi. Wij hebben echter het idee dat voor de gespecialiseerde catalogi die wij maken nog wel degelijk belangstelling is. Daarom een lijstje van catalogi in bewerking: Gedrukt in de 17e eeuw, Oude dissertaties en promotieprenten, Historieprenten, Vrijmetselarij in Nederland, Watersport, Criminaliteit. Ook zullen wij op gezette tijden catalogi Manuscripten / Documenten blijven uitgeven.

Thans treden wij dus op vier manieren met ons aanbod naar buiten: winkelverkoop op woensdagen en zaterdagen, gedrukte catalogi op gespecialiseerde terreinen, algemeen aanbod via internet en deelname aan beurzen in Haarlem en Amsterdam.

A.G. van der Steur